zacheriaszzzzra.web-log.nl: Zach ruilt gedachten (III)

(Wees gerust, er komen heus wel weer logjes over tieten en voetbal, maar Zach gaat nog even door op de filosofische tour)

Is ons doen en laten in al de sterren geschreven?

Is ons doen en laten het resultaat van een chemisch proces in onze hersenen?

Is onze “vrije wil” een illusie? Ik ruilde gedachten met Wenz, maar ben er nog niet uit. Ja, Wenz maakte korte metten met mijn tijdreis-filosofie; mijn grenzeloze adoratie voor Doc Emmett Brown (Back to the Future) heeft nu wel een flinke deuk opgelopen ;-) Maar de gedachte dat mijn hele “zijn” wordt bepaald door chemische cocktail in mijn hersenen, bevalt me allerminst. Een mens heeft illusies en dromen nodig om te kunnen leven, dus ik zal er in deze nieuwe blog alles aan doen om de illusie van de vrije wil in stand te houden!

Is een menselijke gedachte dan werkelijk niets meer dan het resultaat van een chemisch proces in je hersenen? Stel nu dat iemand zó mega-geleerd is, dat hij het chemisch proces in mijn hersenen helemaal in beeld heeft. En ook nog eens op de hoogte is van alle externe prikkels die ik ooit heb ontvangen. Hij kent dus mijn genetische kaart, hersenactiviteit, opgeslagen geheugenbanken, hormoonspiegel, dopaminegehalte, en weet-ik-veel-wat-nog-meer... Zou hij dan de blog ik nu schrijf, al hebben kunnen voorspellen? Inclusief spelfrouten en kwinkslagen? (Natuurlijk zal geen mens ooit in staat zijn zoveel kennis te kunnen toepassen, maar het gaat om het principe.)

Zijn het hier nu twee zielen die met elkaar gedachten ruilen, of vindt er hier gewoon een alleraardigste chemische reactie plaats? Ik weiger dat laatste te geloven!

Natuurlijk is het waar dat je met allerlei pilletjes gedrag kunt manipuleren. En iemand die het gemunt heeft op mijn vrije wil, kan mij ongetwijfeld "breken" zoals bij Jason Bourne is gebeurd (ik denk in films…). En uiteindelijk kunnen er hersendeeltjes in mij afsterven, waardoor mijn gedrag onherstelbaar verandert. Waardoor ik van een aardig, knap, vrolijk mens (etc. etc. ect......), verander in een vloekend stuk chagrijn. Allemaal waar.

Toch zie ik bovenstaande voorbeelden slechts als beperkingen. Sommige beperkingen zitten al in je genen, en andere overkomen je in het leven. Maar binnen die beperkingen zit er toch ergens wel iets van vrije wil. De vrije wil om bijvoorbeeld in de volgende zin iets volkomen belachelijks op te schrijven. Quuuk flup siejuuuu!!! Zo, knappe professor die deze zin had kunnen voorspellen...

Hoewel, nu begrijp ik opeens wel wat je bedoelde, toen je schreef dat we hoogstens dingen kunnen onderdrukken als onze mix dat besef toestaat en ermee kan werken. Mijn Quuuk flup siejuuuu!!!-zin kwam dus voort uit een chemisch geproduceerd besef dat ik bepaalde zaken kan onderdrukken? Hmmmmm, lastig om daar iets tegen in te brengen.

Chemische processen werken volgens natuurwetten, maar welke natuurwet rangschikt noten tot een liedje, en letters tot een mooie Wenzlog? En welke natuurkundige formule verklaart dat x miljoen jaar na de oerknal, ik vanmiddag bij de Gamma op zoek was naar plantenbakhouders?

Een laatste gedachte-experiment om het mezelf nog moeilijker te maken....

Stel nu dat je het heelal zou kunnen kopieren met alles er op en eraan. Dan zou ik morgen gelijktijdig wakker worden met mijn kopie in het identieke parallele universum. Zou de loop der dingen in beide universa dan gelijk blijven? Dat moet haast wel. Exacte kopieën in gelijke omstandigheden kunnen niet zomaar andere dingen doen... Dat pleit voor jouw stelling.

Maar gelukkig heb ik nog één troef: dit laatste gedachte-experiment is, in tegenstelling tot de vorigen, volgens mij ook theoretisch niet uitvoerbaar. En juist die onuitvoerbaarheid pleit voor mijn betoog: vrije wil is niet te kopiëren!

En dus houd ik vast aan de illusie van de (beperkte) vrije wil!

---------------------

Na zoveel filosofisch gezwets, is het hoog tijd voor de zienswijze van Sabrina, het artistieke geweten van de popmuziek uit 1987. Als 13e jarige, heb ik destijds veel van haar opgestoken...

Reacties

Ik geloof in die chemische stofjes en verbindingen, maar ik geloof dat dit de tastbare kant van een geheel is. De andere, niet tastbare kant is die 'fijnstoffelijke'. Zoals met bijna dood ervaringen, die men zo graag wil kunnen aanwijzen in de hersenen: "kijk, door die stofjes zie je een wit licht." Oke, klopt, en dat is de lichamelijke kant van een gebeurtenis/ervaring. Alleen ik draai het om. De ervaring is echt en kan afgelezen worden in de hersenen, laat daar zijn sporen na. De geest heeft een enorme invloed op het lichaam.
Op het gebied van vrije wil: vijftien jaar geleden was ik een totaal ander persoon die ik nu ben, doordat ik bewust bezig ben en was met veranderen. Door mijn beslissingen en geschaaf aan mezelf veranderde ik dan ook de chemische stofjes en verbindingen in m'n hersenen, ik begon andere paden uit te slijten. Maar zonder toediening van medicijnen of andere vreemde stoffen van buitenaf. Het kwam van binnenin.
Het was en is een langdurig en moeizaam proces, maar heeft voor mij persoonlijk wel bewezen dat mensen kunnen veranderen, veel zelfs. Zonder stofjes toe te voegen, maar door keuzes en wilskracht (die je dan vast weer in stofjes kunt terugvinden).

Nou ja, het klinkt warrig, maar mijn verbindingen en procesjes voorspellen dat Zach het wel begrijpt =:~)

Geplaatst door: Marijne | 20 mei 2008 om 17:35

P.S. Die videoclip was een groot succes, ik kon mijn ogen er niet van lostrekken, hoe ver gaat ie zakken? (de bikini)

Geplaatst door: Marijne | 20 mei 2008 om 17:37

P.S.2: Die eerste is volgens mij de langste reactie die ik ooit heb gegeven!

Geplaatst door: Marijne | 20 mei 2008 om 17:38

@Marije 1: Er is niets mis met je verbindingen en procesjes, want ik begrijp je verhaal;-)

@Marijne 2: hee, wat toevallig dat dit kleine detail in de clip mij destijds ook opviel...

@Marijne 3: en de langste reactie ik ooit op een Zachlog heb ontvangen!

Geplaatst door: Zach | 20 mei 2008 om 21:44

Waarom valt het me nu pas op dat die gozer na 2 minuut 19 met z'n noten op die duikplank flikkert?

Trouwens, bedankt voor de inspiratie...